KÜRESELLEŞME VE EKONOMİ

Küreselleşmenin Temel Hatları

Küreselleşme ekonomiden ekolojiye, spordan sanata pek çok dalı ilgilendiren disiplinlerarası bir alana tekabül etmektedir. Küreselleşme süreçlerinde bireylerin, toplulukların, ailelerin... aidiyet ve kimlik sınırları belirli ölçülerde ortadan kalkmıştır. Bu sınırların ortadan kalkmasıyla bireyler daha geniş özgürlük hakları elde eder.

Küreselleşme bireyleri geleneksel yaşamdan kopartarak insan ilişkilerini azaltarak farklılıkların birbiriyle yaşamasını zorlaştırır. Çağdaş kentler zengin ve yoksulu birbirinden ayırırken özel güvenlik, özel yollar, özel hastaneler gibi kavramları hayatımızın içine sokar. Etnik, dini, sınıfsal farklılaşmayı içeren bu süreç “Brezilyalılaşma” olarak adlandırılır.

Ekonomik, politik ve teknolojik gelişmeler, küreselleşme süreçlerini hayatımızın pek çok alanına taşımış; bu sürecin standartlaşmasına ve belirli bir kurallar bütünü oluşturmasına zemin hazırlamıştır. Ancak bu yeni kurallar, beraberinde bir tür kuralsızlığı da getirebilmektedir. Avrupa Birliği’ne katılmak isteyen Türkiye’nin önüne çok sayıda kural konulmakta ve Türkiye’nin AB’ye uyum süreci bu çerçevede onlarca yıldır engellenmektedir.

Küresel düzeyde gelişen hareketlilik ve bilişim olanakları, bireyi tek bir yere bağlı olmaktan kurtarmıştır. Çok yönlü ilişkilere dönüşen bu süreç, melez kültürlerin oluşmasına da ön ayak olmuştur. İnsanlar artık yeni kimlik arayışlarına yönelmiş ve “Ben neyim?” sorusuna cevap aramaya başlamıştır. Bu bağlamda, yerel kültürlerden kopuş ya da yerel kültürlerin yeniden şekillenmesi söz konusu olmuştur. Demokrasi ve insan hakları gibi evrensel değerler gelişirken, mikro milliyetçilik ve yeni devletlerin oluşumu da hızlanmıştır.

Teknolojik gelişmeler beraberinde birçok kolaylığı, yeniliği ve riski getirmiştir. Yaşamın her alanında görülen e-leşme (e-devlet, e-posta, e-sağlık, e-okul vb.) gündelik ihtiyaçlarımızın karşılanmasında önemli bir rol oynamaktadır. T.C. kimlik numarası, ehliyet ve kredi kartı gibi kişisel bilgiler dijital ortamlarda sıkça kullanılmaktadır. Ancak bu bilgilerin başkalarının eline geçmesi ciddi güvenlik sorunlarına yol açabilmektedir.

Böylece küreselleşme süreçleri toptan, bütüncül ve tekil bir süreç olarak görmek anlamsızdır. Küreselleşme birbiriyle bütünleşen süreç olarak okunmak yerine birbiriyle örtüşen çatışan bir süreçler bütünüdür.

Kaynaklar

Bülbül, K. (2006). Küreselleşme Okumaları: Ekonomi-Siyaset. Kadim Yayınları. Ankara.