ERKEK CİVCİV İTLAFI BİTİYOR
- Samet Ölçek
- 10 Nis
- 2 dakikada okunur
Tavuklar modern hayvan endüstrilerinde hem eti hem de yumurtası için kullanılan canlılardır. Bu sektörde, adeta bir et ve yumurta üretim makinesine dönüştürülen bu hayvanlar, yüksek verimlilik hedefi doğrultusunda değerlendirilmektedir. Civcivler kapitalist üretim sisteminde birer üretim birimi olarak görülmekte, en yüksek verimi en az maliyetle ve en kısa sürede sağlamaları amaçlanmaktadır. En yüksek verimi elde etmek için genellikle dişi civcivler yetiştirilir; çünkü erkek civcivler yumurtlayamaz ve et verimleri de dişilere kıyasla daha düşüktür. Erkek civcivler, sistemin beklediği ekonomik verimi tam anlamıyla sağlayamadıkları için adeta kuluçka artığı olarak görülmektedir. Ekonomik bir yük olarak değerlendirildikleri için de yumurtadan çıktıktan kısa bir süre sonra itlaf edilmektedirler. Diğer taraftan bu civcivlerin daha hızlı büyüyebilmesi için onlara çeşitli büyüme destekleyici yemler ve besin takviyeleri verilmekte ve en kısa sürede kesime hazır bir ekonomik çıktı elde edilmesi amaçlanmaktadır. Son zamanlarda ise erkek civcivlere yönelik bu uygulamalar ve büyüme sürecini hızlandıran yöntemler, hayvan refahı ve etik açısından ciddi tartışmalara neden olmuştur. Günümüzde Norveç’in erkek civciv itlafını ve tavuk yetiştirme sürecini hızlandıran uygulamaları 2027 yılına kadar tamamen sonlandıracağı yönündeki haberler, küresel ölçekte önemli bir dönüşümü işaret etmektedir.
2027 yılı, Norveç için tavuk yetiştiriciliği sektöründe önemli değişikliklerin yaşanacağı bir yıl olacaktır. Aralık 2027’ye kadar birkaç hafta içerisinde tavukların kesime hazır hale getirilmesini hedefleyen üretim uygulamaları Norveç’te tamamen kaldırılacaktır. Bu uygulamaların tavuklarda kronik ağrılara yol açtığı belirtilirken, ayrıca hızlı büyümeyi destekleyen yem ve katkı maddelerinin tüketiminin, bu hayvanları tüketen insanlar açısından da çeşitli sağlık riskleri barındırabileceği ifade edilmektedir. Haziran 2027’de ise ülkede erkek civcivlerin itlafının sona erdirilmesi planlanmaktadır. Böylece ülke genelinde her yıl yaklaşık 3 milyon civcivin hayatının kurtarılması amaçlanmaktadır. 2019 yılında Almanya, erkek civciv itlafını yasaklayan ilk ülke olmuştur. Bunun devamında İtalya, Fransa, Lüksemburg ve Avusturya çeşitli kısıtlamalar ve yasaklamalar getirmiştir. Ancak Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkelerde erkek civcivlere yönelik itlaf hâlâ devam etmekte ve bu konuda yasal bir sınırlama bulunmamaktadır. Türkiye’de hayvan ve çevre sağlığını kapsayan kanunlar bulunsa da endüstriyel anlamda erkek civcivlerin itlafına yönelik özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu çerçevede, farklı ülkelerde uygulanan benzer düzenlemelerin Türkiye’de de hayata geçirilmesi değerlendirilmelidir.
KAYNAKÇA
Ölçek, A. (2025). Hayvanların metalaşmasının hayvan refahına etkileri: Gıda, turizm ve moda sektörleri üzerine bir inceleme (Master's thesis, Hitit University (Turkey)).
Ölçek, Abdulsamet. (2025), Hayvan Sefaleti, Ankara, Yetkin Yayınları.
Yorumlar